Eskici / Bedri Rahmi Eyüpoğlu

Eskiden yeterdim kendime

Artardım bile

Şimdi ne yapsam nafile! ...

Ve

Kim demiş 'can eskimez' diye

Bu can tedirgin tende

Can da eskimiş

Ben de..

Dünya Dar Bugün

Çocuk olsam, diyorum

Yok yok, olmaz

Çocuğa dünya dar bugün

Kadın olsam, diyorum

Vazgeçtim, olmaz

Kadına dünya dar bugün

Adam olsam, diyorum

O da zor

Adam olana dünya dar bugün

İnsan olsam, diyorum

Yok olmaz

Baksana, insanlık kimlere kalmış

İnsan olana dünya dar bugün

Dize

Şiirin en küçük birimidir dize ama bazen şiirin tamamında var olan söz yükünü tek başına taşır ve öyle şiirler vardır ki, her dizesi ayrı bir şiir değerindedir.

"Gönüldendir şikayet kimseden feryadımız yoktur" 

Nev'i

"Neler çeker bu gönül, söylesem şikayet olur" 

Ş. Yahya

"Hep suç bende değil, beni yakıp yıkan bir nazar vardır" 

Sezai Karakoç

" Birçok seneler geçti, dönen yok seferinden" 

Y. Kemal Beyatlı

"Saçları saman sarısı, kirpikleri mavi" 

Nazım Hikmet

Denizde Ay / Halit Fahri Ozansoy

İndi solgun ve ılık

Ay ışığı denize

Bal rengi bir tatlılık

Çöktü gözlerimize

1891-1971 yılları arasında yaşayan Halit Fahri Ozansoy, Fecr-i Ati ve Milli Edebiyat akımlarından etkilenmiş, Cumhuriyet dönemi şairlerindendir. Milli Edebiyat döneminde başlayıp Cumhuriyet döneminde etkisini sürdüren Hecenin Beş Şairi içinde yer alır.

Şiir

Biraz müzik, biraz resim, biraz da öyküdür, edebiyatın şımarık çocuğu şiir... İnsanı anlatır, bazen ölümle, bazen sevgiyle. Şiir ruhun şeker şerbeti, çılgınların anı defteri; şiir her devrin vazgeçilmezi...

İnsan, evren, toplum, savaş, ayrılık, düzen, barış, ille de sevgi... Her çağrıya kulak veren, imdada yetişen kalem lekesi şiir... Başlıbaşına sevginin ta kendisi...

Kirvem hallarımı böyle yaz

Rivayet sanılır belki

Ahmet Arif

Hey Gidi Güneşli Uykular / Cahit Sıtkı Tarancı

Hey gidi güneşli uykular

Sularında boğulmadığımız deniz!

Masa da Masaymış Ha... / Edip Cansever

Adam yaşama sevinci içinde

Masaya anahtarlarını koydu

Bakır kaseye çiçekleri koydu

Sütünü yumurtasını koydu

Pencereden gelen ışığı koydu

...

Uykusunu koydu, uyanıklığını koydu

Tokluğunu, açlığını koydu

Masa da masaymış ha...

Bana mısın demedi bu kadar yüke

Bir iki sallandı durdu

Adam ha babam koyuyordu

Edip Cansever'in bu şiiri ses, yapı ve içerik bakımından masa kadar basit bir esasa dayanır ve gücünü de bu basitlikten alır. Eşya ile ruhun bütünlüğü şiire anlam bütünlüğü de katmış olur. Basit, sade ve gerçek...

Sizin İçin Seçtiklerim 6

Emily Dickinson / 1830-1866

"Bir kitap okuduğumda -bedenimin hiçbir ateşin ısıtamayacağı kadar üşüdüğünü hissedersem- şiirle karşılaştığımı anlarım." E.D.

19. yüzyıl Amerikan şairlerinin en büyüğü kabul edilir. Ölümüne kadar şiir yazmış ve neredeyse tüm şiirleri yayımlanmıştır. Çocukluğundan itibaren yoğun duygular yaşayan şair, yaşadığı acıları sanatın olağanüstü gücüyle atlatmaya çalışmıştır.

Hasan Hüseyin

kör olasın demiyorum

kör olma da 

gör beni

80'li yıllarda tanıyıp sevdiğim bir şair düştü aklıma, Hasan Hüseyin Korkmazgil. Uzun zamandır okumadığım bir şiir kitabını aradım evde. Kolayca da buldum, diğer şairlerimle sessizce duruyordu en değerli köşede. Şiir köşesi, dev şairler köşesi... Nazım Hikmet ve diğerleriyle rafta yerini koruyordu her zamanki gibi. İşte kütüphanemden uzanıp aldığım bu ölümsüz adam, Acıyı Bal Eylemek şiiriyle eskilere götürdü beni bu sabah. Günüme anlam katan dizeleriyle...

Turgut Uyar

"haydi ben geldim oturup konuşalım ey gök

bütün altın tarlası bütün komşularımla

tarla tapan ırgat esnaf bütün komşularımla

in dolaş bir yerlerde buluşalım ey gök"

Şair Turgut Uyar, öykü yazarı Tomris Uyar'ın eşiydi. Bir süre Garip hareketinin etkisinde kalmasına rağmen, onu asıl ününe kavuşturan İkinci Yeni hareketi içindeyken yazdıkları oldu. Şiirin yanı sıra eleştiri ve denemeleriyle de dikkat çekti Turgut Uyar.

Gerek öz gerekse biçim bakımından sürekli değişen ve halk şiirinden divan şiirine kadar geniş bir kültür birikimine sahip olan Uyar, bu kültür sentezinin içinde kendisi olmayı da başardı.

İlk şiirlerini hece ölçüsüyle ve kafiyelerle oluştururken, Garip etkisindeyken ölçüsüz ve kafiyesiz şiirler yazmış, bütün edebi kültürlerimizden, kendini bulduğu bölümleri almış ve şiirine yansıtmıştır şair.

"Yüzümü suyun ardında buldum

Kıyılar bu yüzdendir, öyle dediler

Kısacık yoğun bir akşam

Serin bir akşam, öyle söylediler..."

Turgut Uyar'ın da içinde bulunduğu İkinci Yeni hareketi:  Gerçeküstücülüğü benimser, anlamdan ziyade imgeye önem verir, sözcüklerin çağrışımlarla derinleşen anlamlarını kullanır, şiirin anlam derinliğini yeni yorumlara açık bırakır.  Ayrıca bu hareketin uygulayıcısı olan şairler, şiirde içerikten ziyade biçime önem verirler.

İkinci Yeni hareketinin şairleri: Cemal Süreya, İlhan Berk, Edip Cansever, Ece Ayhan, Sezai Karakoç ve Turgut Uyar...

Küfe / Mehmet Akif Ersoy

"Benim içim yanıyor: Dağ kadar babam gitti

_Baban yerinde adamdan ne istedin şimdi?

Adamcağız sana, bak hal dilince söylerken...

_ Bırak hanım, o çocuktur, kusura bakmam ben..."

Tevfik Fikret / Şiire Getirdiği Yenilikler

"Benim ayinim düşünüp yapmaktır. Benim dinim insan gibi yaşamaktır."

Coşkun Ertepınar

"Mümkün olsa

Yeniden yaşasak şu kısa ömrü

Yaşadık yaşamasına
Yaşadık da
Öğrenemedik yaşamayı..."

Balıkçılar / Tevfik Fikret

Bugün açız yine evlatlarım, diyordu peder, Bugün açız yine; lâkin yarın, ümid ederim,  Sular biraz daha sakinleşir... Ne çare, kader!   Tevfik Fikret

Yangın / Cahit Külebi

"Önce gelincikleri yolduk

Nar ağaçlarını tuttuk kurşuna

Ardından andızları devirdik

Aptallık, bilinçsizlik, bir hiç uğruna"

Ümit Yaşar Oğuzcan (1926-1984)

"Bendeki şiir önce bir damlaydı." diyor şair, şairliğe ilk adımlarından ustalığa giden yolu anlatırken: "Babamdan gelen ilk damla, anamın şiir tutkusuyla iki oldu, duvardaki adamla, bir dergiden kesilip çerçevelenmiş Faruk Nafiz'le, üç..."

Ömer Bedrettin Uşaklı / Deniz Sarhoşları

Cumhuriyet dönemi edebiyatı sanatçılarından olan Ömer Bedrettin Uşaklı, Ahmet Haşim gibi sembolik şiirler yazmıştır. Empresyonizmden de etkilenen şair, gerçeğe değil, izlenime ve hayale dayalı eserler vermiştir.

" Köpükten omuzları birbirine dayanmış

Yüksek, mağrur başları akşam rengiyle yanmış

Sahile koşuyorlar, bak deniz sarhoşları"

Rahatı Kaçan Ağaç / Melih Cevdet Anday

"Ona bir kitap vereceğim

Rahatını kaçırmak için"

ilk kez 1946'da yayımlanan Rahatı Kaçan Ağaç'ın şairi Garip akımı üyelerindendir. Bu akımın kurucusu üç şairden biri. Orhan Veli, Oktay Rıfat ve Melih Cevdet 1. Yeniler adıyla Garip şiirini ortaya çıkarmışlar ve eski şiire, ölçüye, kafiyeye, edebi sanata, kısacası geleneksel şiirdeki her şeye başkaldırmışlardır. 

Özdemir Asaf / Benden Sonra Mutluluk

" Gemiler  geçiyor, sanki şakacıktan

Gidiyorlar mı, geliyorlar mı belli değil

Kuşlar uçuyorlar mı, düşüyorlar mı belli değil

Düşe kalka mırıldanmalarla

Ölüyorlar mı, yaşıyorlar mı

Belli değil"

Kütüphanemdeki değerli eserlerden biri daha... Çok sevdiğim şair Özdemir Asaf'ın şiirlerinden derlenmiş bir kitap bu. 1996'da alıp okuduğum ve zaman zaman şiire sığınma ihtiyacı hissettikçe elime aldığım muhteşem bir şiir derlemesi...