Dize

Şiirin en küçük birimidir dize ama bazen şiirin tamamında var olan söz yükünü tek başına taşır ve öyle şiirler vardır ki, her dizesi ayrı bir şiir değerindedir.

"Gönüldendir şikayet kimseden feryadımız yoktur" 

Nev'i

"Neler çeker bu gönül, söylesem şikayet olur" 

Ş. Yahya

"Hep suç bende değil, beni yakıp yıkan bir nazar vardır" 

Sezai Karakoç

" Birçok seneler geçti, dönen yok seferinden" 

Y. Kemal Beyatlı

"Saçları saman sarısı, kirpikleri mavi" 

Nazım Hikmet

Düzyazı Türleri 7 / Otobiyografi

Öz Yaşam Öyküsü

Toplumsal yaşamın içinde, bilim, sanat, spor, siyaset gibi alanların birinde etkin olmuş kişilerin öz yaşam öyküleri oldukça önemlidir. Bu nedenle ayrı bir yazı türü olarak edebiyatta yerini alır otobiyografiler. Gerek kişiyi gerekse yaşadığı dönemi ve sosyal ortamını tanımamıza yarar.

Otobiyografilerin edebiyata girmesi 18. yüzyılda görülmeye başlar. Bağımsız bir tür olarak görülebildiği gibi, kendisine yakın türlerin içinde de yer alabilir. Özellikle otobiyografik romanlar, günümüzde ilgi çeken edebi ürünlerdir.

Otobiyografinin konusu yazarın kendisidir ama bununla sınırlı kalmaz, kişinin yaşadığı dönemi ve sosyal çevresini de görürüz. Anlatım doğal ve yalındır. İnandırıcılığı sağlayansa yazarın samimiyetidir.

Bu yazı türü, ne yazık ki, Dünya ve Türk edebiyatlarında yeterince gelişmemiştir. Bağımsız bir tür olmanın ötesinde, daha çok, anı ve diğer türlerle karışmıştır. Örneğin, Katip Çelebi Mizanü'l-Hak, Fezleke, Cihannüma gibi pek çok eserinde kendi biyografisine de yer vermiştir. Oktay Akbal'ın Şair Dostlarım adlı eserinde, şairleri anlatırken kendisinden de söz ettiği görülür.

Dünya edebiyatında J. Paul Sartre'ın Sözcükler adlı eseri, Türk edebiyatındaysa Aziz Nesin'in Böyle Gelmiş Böyle Gitmez'i bu türün başarılı örneklerindendir. Ayrıca, Necip Fazıl Kısakürek'in Kafa Kağıdı adlı kitabı,  Nazım Hikmet'in Otobiyografi adlı şiiri, İlhan Berk'in Uzun Bir Adam eseri edebi otobiyografinin örneklerindendir.

951'de denizde genç bir arkadaşla yürüdüm üstüne ölümün

52'de çatlak bir yürekle dört ay sırt üstü bekledim ölümü

Nazım Hikmet ( Otobiyografi)

Şair Olmak

Şair Olmanın 5 Altın Kuralı

1.       Öncelikle şiir sevdalısı olacaksın arkadaş!

2.       Tabi, okumayı da yazmayı da seveceksin,

3.       En iyi dostun kalemin olacak,

4.       Büyük şairleri bileceksin,

5.       Ama en önemlisi, felek tekme tokat girişecek, defalarca...  

Bazen bir dost, bazen de düşman eliyle kafana kafana inecek darbeler. Kimi zaman can'dan kimileyin de canandan usandıracak seni, toprağından olup diyarı gurbete düşeceksin, 'hasretinden prangalar eskiteceksin' kimi zaman da... Bunlar olmadan şair olunmuyor arkadaş! Yok öyle pamuklar içinde, el bebek gül bebek, şımartıla şımartıla şair olmak… 

En azından bir kere, temiz bir dayak yemelisin felekten. Sonra açıp bir Hasan Hüseyin okumadan, bir Nazım sevdalısı olmadan, Hayyam’ı tanımadan, bir Neyzen dinlemeden, Orhan Veli’yi, Özdemir Asaf’ı, daha nicelerini sevmeden, Can Baba’yla uyuyup Sabahattin Ali’yle uyanmadan şair olunur mu hiç?

Mavi Gözlü Dev / Nazım Hikmet

'Nazım'ca…

“Yaşamak şakaya gelmez, büyük bir ciddiyetle yaşayacaksın bir sincap gibi meselâ, yani, yaşamanın dışında ve ötesinde hiçbir şey beklemeden, yani, bütün işin gücün yaşamak olacak.